De tweede Thauma van het jaar is uit! Het thema van dit nummer is ‘Sex and the city’. Uiteraard verwijst dit naar de moderne TV-serie, maar tegelijkertijd zijn zowel ‘sex’ als ‘the city’ steeds terugkerende onderwerpen in de geschiedenis van de filosofie. Zo besteedt deze Thauma aandacht aan de strijd der seksen vanuit evolutionair perspectief en aan de beroemde sciencefictionfilm uit de jaren ’20 genaamd ‘Metropolis’. Naast de thema-artikelen doet Victor Gijsbers het onderwerp van zijn promotie uit de doeken. Ook lees je een verhaal van filosofiestudent en schrijfster Naomi Boekwijt. Bovendien heeft Tante Sophia deze keer een tekening gemaakt!

De macht van seks - Nynke van der Wal

Seks is één van de meest fascinerende dingen die er zijn. Waarom wordt er dan zo weinig over gesproken in de filosofie en de wetenschappen? Op Foucaults indrukwekkende studie naar de geschiedenis van de seksualiteit na zijn er maar weinig filosofen die überhaupt studie hebben gemaakt van het fenomeen seks. lees verder »

Metropolis – Bob van den Brink

Megalomanie, groteskheid en mafheid schetsen een redelijk beeld van wat de toeschouwer kan verwachten bij het bekijken van Metropolis, het meesterwerk van de Oostenrijks-Amerikaanse filmregisseur Fritz Lang. De film kan worden gerekend tot de klassiekers van de sciencefiction en heeft dan ook dienst gedaan als belangrijke inspiratiebron in het scifi-genre. lees verder »

Explanation and determination – Victor Gijsbers

Een belangrijk onderwerp in de wetenschapsfilosofie van de afgelopen halve eeuw is de vraag naar verklaringen. Wetenschappelijke kennis stelt ons vaak niet alleen in staat om de gebeurtenissen te voorspellen en te manipuleren, maar ook om te begrijpen waarom nu juist die gebeurtenissen en geen andere plaatsvinden. Maar wat betekent dat “waarom” precies? lees verder »

Vaseline – Naomi Boekwijt

Vaseline op je armen smeren en acht uren onafgebroken slapen. ‘Morgenochtend brandt het niet meer en is het niet meer zo rood,’ zei moeder. Hij knipt het lampje boven zijn bed aan, maar gaat achter het bureau zitten aan de donkere kant van de kamer. Het bureau waaraan hij zijn havo niet heeft afgemaakt. Behalve een Russische roman ligt er niets. lees verder »

Tante Sophia weet raad

Hij sloot zijn kamer af. De overjas sloeg om zijn benen bij de driftige bewegingen. Hij verliet het instituut en zag dat er hout voor de ramen werd gespijkerd. De plankjes klepperden in de storm. Hij ging het voetgangersbord voorbij. Het was zo’n oud bord met een behoedde heer en een spookkindje aan de hand. lees verder »

Van de redactie – Irene van de Beld

Deze woorden van onze scheidend hoofdredacteur staan te lezen op het station van Delft. Ze leken mij toepasselijk nu we, behalve van Klaas, ook afscheid hebben moeten nemen van de papieren Thauma. Gelukkig is de Thauma niet helemaal weg: dit is het eerste nummer dat volledig digitaal verschijnt! Om dat heuglijke feit kracht bij te zetten, hebben we gelijk besloten de website grondig te vernieuwen. lees verder »

‘Darwinisme, (in)humanisme’: Smörgåsbord der levenswetenschap – Klaas de Pater

Een enigszins purperen maar hopelijk ook pakkende catalogus van sprekers, naar aanleiding van het congres ‘darwinisme, (in)humanisme’ dat ik heb mogen bijwonen op de Sint Maartensdag van vorig jaar. lees verder »

Gedichtanalyse: Jonge sla – Nynke van der Wal

Zelf kom ik vaak op volkstuintjes, zoals mijn ouders bezitten in het meer rurale Friesland, alwaar volkstuintjes oorspronkelijk een lokkertje waren om te komen werken in de grote stad. lees verder »

Interview Raymond Corbey – Klaas de Pater

Raymond Corbey is verbonden als bijzonder hoogleraar theoretische grondslagen van de archeologie aan de faculteit archeologie in Leiden en als hoofddocent aan de faculteit wijsbegeerte aan de Tilburg School of Humanities. Klaas de Pater had een interview met hem over darwinisme en moraal. lees verder »

Na de studie: Esther de Paauw - Anne van der Horst

Ik heb voor dit beroep gekozen vanuit een bepaalde roeping. Sinds mijn jeugd wilde ik al meer weten van Bijbelverhalen. De veelzijdigheid van het beroep van predikant sprak mij aan. Als predikant werk ik met mensen, maar ik heb daarnaast ook veel tijd voor zelfstudie – onder meer bij het schrijven van preken. lees verder »

Wat kan ik weten? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? – Miriam Tijs

Dr. Renée van Riessen werd per 1 januari 2011 benoemd tot bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan het Instituut voor Wijsbegeerte. Daarnaast doceert zij filosofie aan de Protestantse Theologische Universiteit in Kampen. Lange tijd was ze ook docent aan Artez Hogeschool voor de Kunsten in Zwolle. Thauma had een gesprek met haar over filosofie, religie, en onderwijs. lees verder »

Nader tot de singulariteit: Schols, goed-gesproken – David Crauwels

Op pagina negen van het prestigieuze magazine Thauma van begin dit collegejaar prijkt een stuk van Plato-interpreet Emile Schols over een riedel robofetisjisten uit Amerika. Schols, de filosoof die te groot bleek voor Leiden, laat zijn licht schijnen op een kwestie waar hedendaagse vakliteratuur zich over buigt: Raymond Kurzweils technologische singulariteit. lees verder »

Tante Sophia weet raad

Aan hen, die zichzelf menen te herkennen in deze geschiedenis: dit is een werk van fictie. lees verder »

De tweede Thauma van 2010/2011 ging over het thema Techniek en bevatte de volgende artikelen:

Van de redactie – Klaas de Pater
De Thauma die U nu in Uw handen hebt is de laatste die nog op papier zal verschijnen. Vanaf heden zal de Thauma vier keer per jaar uitkomen, maar in een volledig digitale vorm. We houden U op de hoogte. lees verder»

Techniek – Klaas de Pater

In de voordracht ‘Die Technik‘ bouwt Heidegger aan een weg door de taal, waardoor het wezen van de techniek in zijn begrenzing van zich blijk moet geven. Een aantal vragen komen bij deze mededeling naar voren. Hoe kan een weg door de taal gebouwd worden? Wat is een wezen, en hoe kan je de begrenzing daarvan zien? lees verder»

Singulariteit – Emile Schols

Op de voorkant van het prestigieuze magazine TIME prijkt op 21 februari 2011 de omineuze titel ‘2045, The Year Man Becomes Immortal’. De verleiding is groot om te denken dat in economisch zware tijden TIME wel een of andere futuristische fantasie misbruikt zal hebben voor haar eigen heikele voortbestaan. lees verder»

2001: A Space Odyssey – Auke Briek

In 1968 regisseerde Stanley Kubrick een visueel-filosofische sciencefiction film genaamd “2001: A Space Odyssey”, geschreven door Kubrick en Arthur C. Clarke. In eerste instantie werd de film met gemengde gevoelens ontvangen. Tegenwoordig zijn veel critici het er over eens dat het één van de belangrijkste films aller tijden is [...] lees verder»

Soft authoritarianism – Irene van de Beld

Mijn aankomst in Singapore was een prettige ervaring. Net geland was ik, op een druk maar ruim en luxueus opgezet vliegveld. Soepeltjes ging ik door de douane. In een ge-airconditioneerde taxi  zoefde ik over dito vierbaanswegen langs wuivende palmbomen naar mijn gastgezinadres. Ondanks dat het al 10 uur ’s avonds was, was het veilig om te reizen. lees verder»

Het beslissende boek: Jeroen van Rijen – Naomi Boekwijt

Voor de rubriek ‘Het beslissende boek’ ben ik naar het kantoor van Jeroen van Rijen gestuurd. Gelukkig is JvR een makkelijke prater. Vragen stellen is niet nodig, hij begint meteen te vertellen. “Filosofie kies je ergens in je adolescentiejaren. De tijd waarin ik zo oud was als jullie was natuurlijke een hele andere tijd dan nu.” lees verder»

Critique of promissory desert – Nikola Andonovski

In his incisive essay How to Deserve (2002) David Schmidtz presents the concept of promissory desert, arguing that desert is not strictly a compensatory notion: a desert can also be temporally anterior to the desert-base. Despite the originality and provocativeness of the thesis, however, a thorough analysis finds Schmidtz’s model seriously wanting. lees verder»

Op ontdekkingstocht door Amerika – Paul Buckley

Na enkele dagen reizen was ik eindelijk gearriveerd bij The College of William & Mary, min of meer gelegen in een moeras in de Amerikaanse staat Virginia. De universiteit is vernoemd naar Willem III, Prins van Oranje, en zijn lieftallige echtgenoot, Mary II. Mijn oversteek ging verder dan die van Willem III, hij had slechts een eiland in te nemen. lees verder»

De Leidse sfeer van arrogantie past wel bij mij – Renske van Nie

Per 1 september 2011 vertrekt wetenschappelijk directeur prof. dr. E.P. (Bert) Bos bij het Instituut voor Wijsbegeerte, waar hij 41 jaar gewerkt heeft. Ik praatte met hem voor De Thauma over zijn loopbaan, onderwijs en studenten, over de organisatorische kant van de Universiteit en zijn onderzoek. lees verder»

Driest – Naomi Boekwijt

Het huis is aan ’t eind van een brede straat. Dit is een wat hoger liggend deel van de stad, de fabriek ligt in de verte te zweten en te roken. Hier moet hij gewoond hebben. Voordat ie wegging knipte ie zichzelf uit alle foto’s. Hij nam niets mee dan z’n uitgeknipte zelf. lees verder»

Een socratische dialoog anno 2011 – Emile Schols

SOCRATES Beste vriend, ben jij bekend met contemporaine verschijnselen zoals Google, Twitter, Facebook en Wikipedia?
SCHOLS Jawel.
SOCR. En weet je welke invloeden deze nieuwe media op jouw denken hebben? lees verder»

Tante Sophia weet raad

Weledelzeergeleerde mevr. Sophia,
Medio juli 2004 ben ik werkzaam gekomen te worden in de woordbeeldkunstsector. Indertijd was het mijn plan om te schilderen wat ik persoonlijk ervaarde – niet om een of andere scherpzinnige, onderzoekende blik om mij heen te werpen, maar om de toeschouwer in mijn gekunstelde woordbeelden te doen delen. lees verder»

Een kalm melkuur – Naomi Boekwijt

Auf schwarzen Weiden das Melkvieh
Suchet den Pferch auf und immer
Zur nämlichen Zeit. Der zufriedene Landmann
Sitzt auf dem Schemel am Rande des Wegs
Raucht eine Marlboro während die Milch
Wild in den gläsernen Leitungen strömt. lees verder»

Je kunt ook de hele Thauma hier als PDF downloaden.